Kwaliteitssystemen en certificeringen vormen de basis van Quality Assurance. Ze leggen vast hoe processen moeten verlopen, welke afspraken er gelden en hoe organisaties kwaliteit borgen. Maar een systeem op papier zegt nog weinig over hoe kwaliteit in de praktijk functioneert.

Stel je een productielocatie voor waar alle procedures perfect zijn uitgeschreven. In de handboeken staat precies hoe grondstoffen gecontroleerd moeten worden en hoe een productielijn moet worden schoongemaakt. Toch gaat het soms mis: een medewerker slaat een controle over omdat de lijn al achterloopt, of een afwijking wordt niet gemeld omdat niemand zeker weet wie er verantwoordelijk is.

Daar wordt duidelijk waar kwaliteit écht begint: niet in het document, maar in het dagelijkse werk.

De waarde van een kwaliteitssysteem ontstaat pas wanneer medewerkers begrijpen waarom regels bestaan en hoe ze die in de praktijk toepassen. Het gaat niet alleen om procedures, maar om gedrag, samenwerking en verantwoordelijkheid. Pas wanneer kwaliteit onderdeel wordt van de manier waarop mensen werken en beslissingen nemen, ontstaat duurzame borging.

Waarom Kwaliteitssystemen en certificeringen in Quality een grote rol spelen 

Organisaties in de voedingsmiddelen- en maakindustrie hebben te maken met strenge wetgeving, hoge klantverwachtingen en toenemende ketenverantwoordelijkheid. Een goed kwaliteitssysteem brengt daarin structuur.

Denk aan een producent die levert aan meerdere retailers. Elke retailer stelt eigen eisen aan voedselveiligheid, traceerbaarheid en documentatie. Zonder duidelijke processen ontstaat al snel chaos: verschillende werkwijzen, onduidelijke verantwoordelijkheden en fouten die pas laat worden ontdekt. Een kwaliteitssysteem zorgt ervoor dat iedereen volgens dezelfde afspraken werkt.

Wanneer bijvoorbeeld een grondstof wordt afgekeurd, weet de kwaliteitsmedewerker direct welke stappen volgen: het blokkeren van de partij, het registreren van de afwijking en het informeren van de juiste afdelingen. Dat voorkomt improvisatie en maakt processen voorspelbaar. Daarnaast versterken kwaliteitssystemen het vertrouwen, zowel intern als extern. Met duidelijke richtlijnen ontstaat een stabiele basis om gestructureerd te werken.

Industrial Symphony Inside Fascinating World Factory Production Conveyor Belt

Wat Yor-in ziet in de dagelijkse praktijk

Kwaliteitssystemen zijn bij veel organisaties formeel goed ingericht, maar landen niet altijd volledig op de werkvloer. Procedures en basisvoorwaarden zijn vaak vastgelegd, terwijl gedrag en eigenaarschap soms achterblijven.

“Veel bedrijven hebben hun kwaliteitssystemen goed op papier staan. In de praktijk blijkt het voor medewerkers soms lastig om elkaar aan te spreken op onveilig of onhygiënisch gedrag. Daardoor bestaan regels wel, maar worden ze niet altijd consequent nageleefd. Daarnaast worden productieteams vaak afgerekend op output, waardoor productie in de dagelijkse praktijk soms prioriteit krijgt boven kwaliteit.”

Ook is er vaak een verschil tussen hoe organisaties met kwaliteit omgaan in het dagelijks werk en in de aanloop naar audits.

“Wanneer een audit nadert, worden controles en registraties nog snel bijgewerkt. In het dagelijks werk wordt kwaliteit daardoor soms reactief ingezet, bijvoorbeeld bij klachten of afwijkingen. Dan hoor je regelmatig: we zijn vooral brandjes aan het blussen, terwijl er weinig tijd is om structureel te verbeteren.”

Attie Boersma 1

Attie Boersma, QA Specialist bij Yor-in sinds 2023

De belangrijkste kwaliteitssystemen en certificeringen binnen Quality

Binnen Quality Assurance wordt gewerkt met verschillende kwaliteitssystemen en certificeringen. Elk systeem heeft zijn eigen focus, maar samen vormen ze de basis waarop organisaties hun kwaliteitsbeleid bouwen.

Van Loon21 12 2021 Epsilon Studios Ektor Tsolodimos (14 Van 30)

BRC certificering

BRC (British Retail Consortium) is een internationale standaard voor voedselveiligheid en productkwaliteit binnen productiebedrijven. Het systeem helpt organisaties risico’s te beheersen en processen duidelijk vast te leggen.

Tijdens een BRC-audit wordt niet alleen naar documenten gekeken. Auditors lopen ook over de werkvloer, stellen vragen aan operators en controleren registraties.

IFS certificering

IFS (International Featured Standard) speelt een belangrijke rol in internationale voedselketens en richt zich op transparantie, traceerbaarheid en consistente processen.

In de praktijk raakt IFS meerdere afdelingen tegelijk. Bij een productklacht werken QA, productie en supply chain bijvoorbeeld samen om de oorzaak te achterhalen. Het systeem werkt pas goed wanneer processen helder zijn en teams elkaar snel weten te vinden.

HACCP

HACCP vormt de basis van vrijwel elk kwaliteitssysteem en richt zich op het beheersen van voedselveiligheidsrisico’s.

Een voorbeeld is het monitoren van temperaturen tijdens pasteurisatie. Zakt de temperatuur onder de kritische grens, dan moet de lijn direct worden stilgelegd. Dat vraagt alertheid op de werkvloer. HACCP werkt dus alleen wanneer medewerkers risico’s herkennen en weten hoe ze moeten handelen.

FSSC 22000

FSSC 22000 biedt een uitgebreide structuur voor voedselveiligheidssystemen en wordt vaak toegepast in grotere of complexere productieomgevingen.

Bij organisaties met meerdere productlijnen en internationale leveranciers moeten processen goed op elkaar aansluiten: van leverancierscontrole tot productie en distributie. FSSC 22000 helpt om die samenwerking te structureren, zodat kwaliteit een gezamenlijke verantwoordelijkheid wordt binnen de organisatie.

Wat deze kwaliteitssystemen en certificeringen betekenen voor QA-professionals

Kwaliteitssystemen hebben steeds meer invloed op het werk van QA-professionals. De rol verandert: het gaat niet meer alleen om controleren en registreren, maar juist om uitleg geven, samenwerken en verbeteren. QA is niet alleen de afdeling die toezicht houdt, maar ook een belangrijke gesprekspartner voor operatie en management.

Daarvoor is meer nodig dan alleen kennis van het kwaliteitssysteem. Goede communicatie, prioriteiten kunnen stellen en het begeleiden van veranderingen worden steeds belangrijker. QA-professionals moeten risico’s helder kunnen uitleggen en collega’s meenemen in waarom kwaliteit belangrijk is.

Tegelijkertijd neemt de druk toe. Audits, incidenten en verschillende verwachtingen vanuit de organisatie vragen om scherpte en veerkracht. Het werk wordt daardoor breder en inhoudelijk uitdagender.

Van Loon21 12 2021 Epsilon Studios Ektor Tsolodimos (28 Van 30)
Linked Labels Van Loon21 12 2021 Epsilon Studios Ektor Tsolodimos (20 Van 30)

Wat deze kwaliteitssystemen en certificeringen betekenen voor organisaties

Voor organisaties zorgen kwaliteitssystemen vooral voor structuur en voorspelbaarheid. Processen worden vastgelegd, verantwoordelijkheden worden duidelijk en afwijkingen kunnen sneller worden opgevolgd.

Zo kan een QA-specialist op de werkvloer merken dat operators registraties pas aan het einde van hun shift invullen. In plaats van alleen te corrigeren, wordt dan samen gekeken naar de oorzaak en een praktische oplossing.

Hierdoor is QA niet alleen toezichthouder, maar ook een belangrijke gesprekspartner voor operatie en management. Dat vraagt vaardigheden zoals duidelijke communicatie, prioriteiten stellen en collega’s meenemen in veranderingen.

Praktijkvoorbeelden uit de Food- & Industry

Kwaliteitssystemen komen vooral onder druk te staan wanneer operationele druk toeneemt. Productie- en leverquota krijgen dan vaak prioriteit, waardoor vastgelegde werkwijzen soms naar de achtergrond verdwijnen.

“Binnen veel organisaties staat het halen van productieaantallen bovenaan. Als orders onverwacht groeien, zie je bijvoorbeeld dat schoonmaaktijd wordt verkort of uitgesteld. Ook wordt een productielijn minder snel stilgelegd om iets uit te zoeken, omdat dat direct impact heeft op de planning.”

Daarnaast spelen groei en personeelswisselingen een rol, waardoor structuren en documentatie soms achterblijven bij veranderingen in processen of teams.

“Wanneer organisaties snel groeien of veel nieuwe medewerkers krijgen, ontstaat er vaak een periode waarin iedereen het nieuwe normaal probeert te vinden. Tegelijkertijd blijft documentatie soms achter bij procesveranderingen. Als ervaren medewerkers vertrekken, verdwijnt er ook kennis die niet altijd goed is vastgelegd. Dan wordt duidelijk dat kwaliteit niet alleen een systeemvraagstuk is, maar iets wat door de hele organisatie gedragen moet worden.”

Wil je sparren over jouw Quality uitdaging?

Yor-in ziet dat succesvolle implementaties vooral vragen om de juiste expertise op het juiste moment. Ervaren Quality Specialisten vertalen systemen naar werkbare processen en creëren eigenaarschap binnen teams. Via recruitment of interim helpt Yor-in organisaties om kwaliteit niet alleen te organiseren, maar daadwerkelijk te laten werken in de praktijk.