PPWR voor QA

Grip op verpakkingsdata, voedselveiligheid en leveranciersbewijs

Een verpakking moet voedsel beschermen, goed werken op de productielijn en veilig zijn voor contact met levensmiddelen. Met de Packaging and Packaging Waste Regulation (EU) 2025/40 (PPWR) komen daar nieuwe eisen bij. Organisaties moeten kunnen aantonen waar een verpakking uit bestaat, hoe goed deze te recyclen is, hoeveel gerecycled materiaal is gebruikt en welke stoffen erin zitten. De PPWR is daarmee een ketenbrede wetsverandering die niet alleen QA raakt, maar ook afdelingen zoals Supply Chain, Product Management en NPD (New Product Development). Bron: Europese Commissie – Packaging & Packaging Waste Regulation.

Voor QA betekent dit dat alleen het controleren van een specificatie of Declaration of Compliance (DoC) niet meer voldoende is. Verpakkingen worden een belangrijk onderdeel van het voldoen aan wet- en regelgeving. QA moet er daarom voor zorgen dat bewijsstukken actueel zijn en horen bij de verpakking die daadwerkelijk wordt gebruikt.

Tegelijk ontstaat er een nieuwe uitdaging. Verpakkingen moeten beter recyclebaar worden en bedrijven moeten minder verpakkingsmateriaal gebruiken. Een dunnere verpakking of een verpakking van andere materialen mag echter niet leiden tot een kortere houdbaarheid, lekkage of nieuwe risico’s voor de voedselveiligheid.

QA beoordeelt daarom leveranciersinformatie, bepaalt wanneer validatie nodig is, houdt wijzigingen bij en zorgt voor een compleet dossier. Zo kan de organisatie aantonen dat een verpakking veilig en geschikt is voor het product en de manier waarop deze wordt gebruikt.

hulp nodig bij PPWR? Meer lezen over wetgeving en compliance

Inhoud

Van verpakkingsmatrix naar aantoonbaar verpakkingsdossier
Waar voedselveiligheid en circulariteit met elkaar botsen
Wanneer vraagt een verpakkingswijziging om nieuwe validatie?
PPWR-compliance vraagt om duidelijke verantwoordelijkheden
Tijdelijke versterking bij PPWR en verpakkingscompliance

Van verpakkingsmatrix naar aantoonbaar verpakkingsdossier

Bij veel voedingsmiddelenbedrijven worden gegevens over verpakkingen door verschillende afdelingen bewaard. Inkoop heeft bijvoorbeeld een specificatie van de leverancier, QA een conformiteitsverklaring en R&D de resultaten van een houdbaarheidstest.

Hierdoor is het niet altijd eenvoudig om te bepalen of alle benodigde informatie beschikbaar en actueel is. Welke producten gebruiken bijvoorbeeld dezelfde folie? Uit welke onderdelen bestaat een verpakking? En geldt de verklaring van de leverancier nog voor het materiaal dat op dat moment wordt gebruikt?

Een verpakkingsmatrix brengt deze informatie samen. QA legt hierin vast welke verpakkingen en onderdelen worden gebruikt, bij welke producten en leveranciers ze horen en welke bewijsstukken beschikbaar zijn. Vanuit dit overzicht kan voor iedere verpakking een dossier worden opgebouwd. Ontbrekende of verouderde informatie komt zo sneller aan het licht.

Yor In Poppies Bakeries 13 10 2023 Epsilon Studios Ektor Tsolodimos 6

Breng verpakkingscomponenten en toepassingen in kaart

Bij het maken van een verpakkingsmatrix is het belangrijk om niet alleen naar afzonderlijke SKU’s te kijken. Verschillende producten kunnen dezelfde verpakking gebruiken. Andersom kan één product uit meerdere verpakkingsonderdelen bestaan die apart beoordeeld moeten worden.

Stel dat een producent drie soorten maaltijdsalades verkoopt. De recepten en artikelnummers verschillen, maar alle drie gebruiken hetzelfde kunststof bakje met dezelfde topfolie. Dezelfde verpakking kan in dat geval aan meerdere producten worden gekoppeld.

Een verpakking kan daarnaast bestaan uit een schaal, absorptiepad, topfolie en etiket. Ook inkt en lijm kunnen belangrijk zijn voor de beoordeling. Deze onderdelen kunnen van verschillende leveranciers komen en verschillende bewijsstukken nodig hebben.

Leg in de verpakkingsmatrix minimaal de volgende gegevens vast:

Interne verpakkingscode en omschrijving
Gekoppelde SKU’s of productgroepen
Primaire, secundaire en tertiaire verpakkingsonderdelen, binnen de PPWR aangeduid als verkoopverpakking, verzamelverpakking en verzendverpakking
Materiaalsoort, opbouw en gewicht per onderdeel
Leverancier en relevante productielocatie
Direct, indirect of geen voedselcontact
Aanwezigheid en percentage recyclaat
Beschikbare en ontbrekende bewijsstukken
Datum van de laatste beoordeling en openstaande acties

Een eenvoudige verpakkingsmatrix kan er bijvoorbeeld zo uitzien:

Component	Materiaal	Leverancier	Voedselcontact	Benodigd bewijs	Status
Schaal	PET met recyclaat	Leverancier A	Ja	Specificatie, DoC, bewijs recyclaat	Deels compleet
Topfolie	Multilayer folie	Leverancier B	Ja	DoC, migratierapport, materiaalopbouw	Compleet
Absorptiepad	Cellulose en folie	Leverancier C	Ja	Productspecificatie en DoC	Ontbreekt
Etiket	Papier, inkt en lijm	Leverancier D	Indirect	Specificatie en stoffenverklaring	In beoordeling

De matrix helpt QA ook om prioriteiten te stellen. Een schaal van gerecycled kunststof met direct voedselcontact kan bijvoorbeeld meer aandacht vragen dan een kartonnen omdoos zonder voedselcontact. Hetzelfde geldt voor complexe materialen, vetwerende coatings, ontbrekende bewijsstukken of verpakkingen die binnenkort veranderen.

Leg per verpakking vast welk bewijs nodig is

Alleen documenten verzamelen is niet voldoende. QA moet ook weten bij welke verpakking en toepassing ieder bewijsstuk hoort.

Neem bijvoorbeeld een migratierapport. Daaruit moet blijken welke materiaalversie is onderzocht, volgens welke norm het materiaal is getoetst, welke simulanten en testcondities zijn gebruikt en voor welke toepassing de resultaten gelden. Een folie die alleen is onderzocht voor kort contact met gekoeld voedsel, is bijvoorbeeld niet automatisch geschikt voor een product dat in dezelfde verpakking wordt verhit.

Yor In 27 08 2026 Epsilon Studios Ektor Tsolodimos 30

1 Identificatie en toepassing

Leg de verpakkingscode, leverancier, productielocatie en gekoppelde producten vast. Beschrijf daarnaast hoe de verpakking wordt gebruikt. Denk aan het soort voedsel, de temperatuur, de contactduur en de omstandigheden tijdens verwerking en bewaring.

2 Materiaalsamenstelling

Leg vast uit welke materialen en lagen de verpakking bestaat en welke coatings, inkten, lijmen en andere stoffen worden gebruikt. Noteer ook het gewicht per onderdeel en belangrijke percentages, zoals het aandeel gerecycled materiaal.

3 Voedselcontactveiligheid

Bewaar bewijsstukken die aantonen dat de verpakking geschikt is voor contact met voedsel. Denk aan de Declaration of Compliance (DoC), migratieonderzoeken en informatie over de gebruikte teststoffen en testomstandigheden. Controleer altijd of deze passen bij de manier waarop de verpakking in de praktijk wordt gebruikt. Bron: Europese Commissie – Food Contact Materials.

4 Chemische onderbouwing

Besteed binnen de PPWR specifiek aandacht aan PFAS en zware metalen. De PFAS-eisen gelden voor verkoopverpakkingen; voor verzendverpakkingen kan op basis van een risicoanalyse worden bepaald of onderzoek nodig is. De eisen voor zware metalen gelden voor alle verpakkingssoorten. Let daarbij extra op verpakkingen met bijvoorbeeld felrode, oranje en groene kleuren, waarin zware metalen vaker kunnen voorkomen. Het bewijs kan bestaan uit een leveranciersverklaring, risicoanalyse of laboratoriumonderzoek. Bron: PPWR (EU) 2025/40, artikel 5.

5 Recyclaat en recyclebaarheid

Leg vast hoeveel gerecycled materiaal de verpakking bevat, waar het materiaal vandaan komt en welk recyclingproces is gebruikt. Neem ook op hoe wordt beoordeeld of de verpakking recyclebaar is. Uiteindelijk moet aan de verpakking een recyclability grade A, B of C worden gekoppeld, waarbij A de hoogste score is. Vanaf 2030 mogen verpakkingen met recyclability grade C niet meer op de markt worden gebracht. Bron: PPWR (EU) 2025/40, artikel 6 en bijlage II | Bron: Europese Commissie – Packaging & Packaging Waste Regulation

6 Functionele validatie

Een verpakking kan volgens de documenten voldoen, maar in de praktijk toch problemen geven. Daarom kan het nodig zijn om bijvoorbeeld de sterkte van de sluiting, lekdichtheid, bescherming tegen zuurstof en vocht, bestendigheid tijdens transport en houdbaarheid te testen. Ook veranderingen in geur, smaak of uiterlijk van het product kunnen hierbij worden beoordeeld.

7 Versiebeheer en wijzigingen

Leg vast welke versie van het verpakkingsmateriaal wordt gebruikt en welke wijzigingen zijn doorgevoerd. Beoordeel en registreer wijzigingen voordat een nieuwe versie wordt goedgekeurd. Zo blijft het dossier aansluiten op de verpakking die daadwerkelijk in productie wordt gebruikt.

Yor In 27 08 2026 Epsilon Studios Ektor Tsolodimos 83

Beoordeel leveranciersbewijs op inhoud en toepassingsgebied

Een leverancier kan aangeven dat een verpakking voldoet aan de PPWR. Voor QA is zo’n algemene verklaring niet altijd voldoende.

Controleer daarom onder andere:

Hoort het document bij het juiste product- of artikelnummer?
Geldt de verklaring voor de actuele materiaalversie en productielocatie?
Past de informatie bij de werkelijke voedselcontacttoepassing?
Welke testresultaten, berekeningen of certificaten ondersteunen de verklaring?
Hoe en wanneer geeft de leverancier wijzigingen door?

Waar voedselveiligheid en circulariteit met elkaar botsen

De PPWR zorgt ervoor dat bedrijven meer aandacht moeten besteden aan recyclebare verpakkingen, gerecycled materiaal en het verminderen van verpakkingsmateriaal. Bron: Europese Commissie – Packaging & Packaging Waste Regulation. In de voedingsmiddelenindustrie blijft daarbij één uitgangspunt belangrijk: de verpakking moet het voedsel veilig en voldoende beschermen.

Minder materiaal gebruiken of meer gerecycled materiaal toevoegen is daarom niet automatisch een betere keuze. Een aangepaste verpakking moet ook goed werken tijdens productie, transport en bewaring en mag geen negatieve invloed hebben op de houdbaarheid. Voor QA zijn daarbij drie onderwerpen extra belangrijk.

Yor In 27 08 2026 Epsilon Studios Ektor Tsolodimos 28

Yor In Hessing Sevenum 07 08 2025 Epsilon Studios Ektor Tsolodimos Deel 1 13

Gerecycled plastic en migratierisico's

Bij gerecycled plastic is alleen het percentage recyclaat niet voldoende om de veiligheid te beoordelen. QA moet ook weten waar het materiaal vandaan komt, hoe het is verwerkt en of het geschikt is voor voedselcontact. Bron: Europese Commissie – Recycled Plastic Materials.

Stel dat een PET-schaal voor 50 procent uit gerecycled materiaal bestaat. Dan zijn ook de afvalstroom, het recyclingproces en de toepassingen waarvoor het materiaal is beoordeeld belangrijk.

De manier waarop de verpakking wordt gebruikt, speelt hierbij een grote rol. Een PET-bakje voor gekoeld fruit wordt anders gebruikt dan een verpakking voor een vet product of een maaltijd die in de verpakking wordt verwarmd. Temperatuur, contactduur en voedseltype kunnen invloed hebben op de mogelijke overdracht van stoffen uit de verpakking naar het voedsel.

QA moet daarom per toepassing kunnen aantonen dat het gerecyclede materiaal veilig en geschikt is.

Yor In Hessing Sevenum 07 08 2025 Epsilon Studios Ektor Tsolodimos Deel 2 10

PFAS en andere stoffen in coatings, inkten en lijmen

Bij chemische stoffen is het belangrijk om naar de hele verpakking te kijken. Niet alleen het hoofdmateriaal kan relevante stoffen bevatten. Ook coatings, inkten, lijmen en afdichtingen kunnen een rol spelen.

Een papieren verpakking kan bijvoorbeeld een coating hebben die voorkomt dat vet of vocht door het papier trekt. QA moet daarom weten welke stoffen hierin worden gebruikt en of deze gevolgen kunnen hebben voor de voedselveiligheid.

PFAS is binnen de PPWR een belangrijk aandachtspunt. Organisaties moeten kunnen aantonen dat de betreffende verpakking geen PFAS bevat. Bron: PPWR (EU) 2025/40, artikel 5. Een algemene verklaring dat een verpakking ‘PFAS-vrij’ is, geeft daarom niet altijd voldoende informatie. Het moet duidelijk zijn welke onderdelen zijn beoordeeld, hoe de leverancier dit heeft vastgesteld en of de samenstelling daarna nog is gewijzigd.

Niet iedere verpakking hoeft hiervoor in een laboratorium te worden onderzocht. Bij een eenvoudige toepassing kan een goed onderbouwde leveranciersverklaring voldoende zijn. Bij een complexere verpakking of een hoger risico kan aanvullend onderzoek nodig zijn.

Yor In Hessing Sevenum 07 08 2025 Epsilon Studios Ektor Tsolodimos Deel 1 25

Recyclebaarheid zonder verlies van barrière en houdbaarheid

Sommige voedselverpakkingen bestaan uit meerdere materiaallagen. Iedere laag heeft een eigen functie. De ene laag zorgt bijvoorbeeld voor stevigheid, terwijl een andere het product beschermt tegen zuurstof, vocht of licht.

Een verpakking van één materiaal kan makkelijker te recyclen zijn, maar mag het product niet minder goed beschermen.

Stel dat een producent overstapt op een dunnere en beter recyclebare folie. Op de productielijn werkt de folie goed, maar later blijkt dat deze meer zuurstof doorlaat. Hierdoor kan het product sneller verkleuren, oxideren of minder lang houdbaar zijn.

QA kijkt daarom samen met Packaging Development, R&D en Operations niet alleen naar recyclebaarheid, maar ook naar bijvoorbeeld sealbaarheid, lekdichtheid, barrièrewerking, houdbaarheid en transportschade.

Een beter recyclebare of lichtere verpakking is pas een goede oplossing als het product veilig blijft en voldoende wordt beschermd.

Wanneer vraagt een verpakkingswijziging om nieuwe validatie?

Verpakkingen kunnen in de loop van de tijd veranderen. Een leverancier kan een andere grondstof gebruiken, het productieproces aanpassen of de verpakking op een andere locatie produceren. Een organisatie kan zelf ook kiezen voor bijvoorbeeld een dunnere folie, ander materiaal of meer gerecycled materiaal.

Zelfs een kleine aanpassing kan gevolgen hebben. Een dunnere folie kan bijvoorbeeld anders sluiten of minder bescherming bieden tegen zuurstof en vocht. Dat kan uiteindelijk invloed hebben op de kwaliteit en houdbaarheid van het product.

QA moet daarom bepalen welke wijzigingen opnieuw beoordeeld moeten worden. Denk aan een ander basismateriaal, een aangepaste laagopbouw, meer gerecycled materiaal, een nieuwe grondstofbron of productielocatie, een andere coating of inkt en de overstap naar een verpakking van één materiaal. Ook veranderingen in de manier van sealen of bewaren kunnen aanleiding zijn voor een nieuwe beoordeling.

Niet iedere wijziging vraagt om alle testen opnieuw uit te voeren. QA beoordeelt eerst de mogelijke gevolgen voor voedselveiligheid, kwaliteit en werking van de verpakking. Daarna wordt bepaald welke controles en testen nodig zijn.

Een compacte validatiematrix kan er bijvoorbeeld zo uitzien:

Wijziging	Mogelijk risico	Benodigde beoordeling
Hoger aandeel recyclaat	Migratie en variatie in materiaal	Nieuwe DoC, herkomstbewijs en migratiebeoordeling
Dunnere folie	Lekkage en lagere barrière	Lijnproef, sealtest en houdbaarheidstest
Nieuwe inkt of coating	Migratie en chemische stoffen	Specificatie, verklaring en risicoanalyse
Overgang naar monomateriaal	Andere barrière-eigenschappen	Barrièretest en productspecifieke houdbaarheid

Soms is een documentcontrole voldoende. In andere gevallen zijn bijvoorbeeld een migratiebeoordeling, lijnproef, sealtest of houdbaarheidstest nodig. Zo wordt iedere wijziging beoordeeld op basis van het mogelijke risico.

PPWR-compliance vraagt om duidelijke verantwoordelijkheden

QA speelt een belangrijke rol bij PPWR-compliance, maar kan dit niet alleen uitvoeren. Informatie en kennis zijn verspreid over verschillende afdelingen. Daarom is het belangrijk om duidelijke afspraken te maken over wie waarvoor verantwoordelijk is.

Een mogelijke verdeling is:

QA beoordeelt risico’s, controleert voedselcontactdocumentatie, bepaalt welke validaties nodig zijn en bewaakt dossiers, wijzigingen en vrijgaven.
Inkoop spreekt met leveranciers af welke documenten zij moeten aanleveren en wanneer zij wijzigingen moeten melden.
Packaging Development en R&D beoordelen nieuwe materialen, technische eigenschappen en de geschiktheid voor het product.
Operations controleert of de verpakking goed werkt op de productielijn, bijvoorbeeld bij het sealen, en let op storingen en uitval.
Regulatory Affairs en Sustainability volgen de eisen rondom onder andere wetgeving, etikettering, recyclebaarheid en circulariteit.

Stel dat QA onvoldoende informatie heeft over een nieuwe folie. Inkoop kan aanvullende documenten opvragen, R&D beoordeelt of de folie bij het product past en Operations controleert tijdens een lijnproef of deze goed verwerkt kan worden. Zo draagt iedere afdeling vanuit zijn eigen kennis bij.

Yor In 27 08 2026 Epsilon Studios Ektor Tsolodimos 112

Tijdelijke versterking bij PPWR en verpakkingscompliance

Het verzamelen en beoordelen van verpakkingsinformatie kost tijd, terwijl de dagelijkse werkzaamheden van QA doorgaan. Denk aan audits, klachten, productvrijgaven en leveranciersvragen. Hierdoor kan de voorbereiding op de PPWR vertraging oplopen.

Tijdelijke versterking kan helpen wanneer:

Er nog geen volledige verpakkingsmatrix is
Leveranciersdocumentatie ontbreekt of verspreid wordt bewaard
Meerdere verpakkingswijzigingen en validaties tegelijk lopen
Verantwoordelijkheden tussen afdelingen niet duidelijk zijn
Het kwaliteitssysteem nog niet goed is ingericht voor verpakkingsdossiers en wijzigingen

Beschikbare Quality Specialisten Zo ondersteunt Yor-in jouw Quality afdeling

Yor In 27 08 2026 Epsilon Studios Ektor Tsolodimos 96

Een tijdelijke Quality Professional kan bijvoorbeeld de verpakkingsmatrix opbouwen, ontbrekende informatie in kaart brengen, leveranciersdocumentatie beoordelen en verpakkingsdossiers structureren. Daarnaast kan de professional validaties coördineren en acties tussen de betrokken afdelingen bewaken.

Zo ontstaat een werkwijze waarmee de organisatie kan aantonen welke verpakking wordt gebruikt, waarom deze geschikt is, welk bewijs daarbij hoort en wanneer een nieuwe beoordeling nodig is.

Wil je de PPWR-voorbereiding versnellen, zonder dat de dagelijkse kwaliteitszorg onder druk komt te staan? Yor-in denkt graag mee over de tijdelijke versterking die past bij jouw organisatie.